NATO’nun, kuruluşundan bu yana “ABD’nin müttefiklerini savunacağı varsayımına” dayandığı, ancak bu yaklaşımın bir “güven aldatmacası” olduğu belirtildi.

Welayet News  - İngiliz Financial Times gazetesi, NATO’nun yaklaşık seksen yıl önceki kuruluşundan bu yana benimsediği, “başta ABD olmak üzere her üyenin saldırıya uğrayan bir müttefiki savunacağı varsayımının”, gerçekte bir “güven aldatmacası” olduğunu kabul etti.

Gazete, söz konusu “güvenin”, ABD Başkanı Donald Trump’ın NATO’nun anlamını defalarca sorgulaması ve Washington’un ortak savunma taahhütlerini inkâr etmesi nedeniyle “zaten ciddi biçimde zedelendiğini” belirtti.

“Güven tamamen çöktü”

Gazeteye göre, bu ay itibarıyla “Trump’ın, NATO’nun yakın ortaklarından Danimarka’ya ait Grönland’ı ele geçirme tehdidiyle birlikte, söz konusu güven tamamen çöktü.”

Financial Times, yaşananları “Amerika’nın kederli müttefiklerini, güvenliklerini nasıl örgütleyeceklerini isteksizce yeniden düşünmeye zorlayacak devasa bir değişim” olarak niteledi.

“1941’den bu yana en büyük kriz”

Gazete, NATO nezdindeki eski ABD Büyükelçisi İvo Daalder’ın şu değerlendirmesine yer verdi:

“Bu kriz, NATO’nun 77 yıllık tarihinde gördüğümüz her şeyden çok daha kötü. Hatta birçok açıdan, 7 Aralık 1941’den bu yana yaşananların en kötüsü. O tarih, ABD’nin Avrupa güvenliğinin kendi güvenliği için hayati olduğu fikrini yerleştirdiği gündü. 1949 Antlaşması’yla resmileştirilen bu fikir artık yok. Bu dönem sona erdi.”

Avrupa’da kalıcı bir güvensizlik

Gazete, Trump’ın Danimarka ve diğer Avrupalı ortaklara yönelik tehditlerinden geri adım atmasının Avrupa liderlerinde bir rahatlama yarattığını ancak buna rağmen, “nesiller boyunca güvenliklerini sağlamış ve kurallara dayalı küresel düzeni desteklemiş bir yapıya vurulabilecek ölümcül darbenin unutulmasının zor olacağını” kaydetti.

Bu çerçevede, Londra’daki Kraliyet Birleşik Hizmetler Enstitüsü Başkanı ve NATO ile Pentagon’da eski görevlerde bulunmuş olan Rachel Ellehuus, şu ifadeleri kullandı:

“Hasar verildi ve ABD’nin taahhütlerine dair güvensizlik, artık transatlantik ilişkilerin gizli bir özelliği haline geldi.”

Ellehuus ayrıca, “Trump son derece öngörülemez ve ABD içinden gelen direnç tutarsız.” değerlendirmesinde bulundu.

Avrupa güvenliği yeniden tartışılıyor

Gazete, bazı Avrupalı yetkililerin, NATO içinde hâlâ son derece hassas bir konu olmasına rağmen, kıtanın güvenlik mimarisi üzerine daha etkili bir tartışma yürütülmesi için baskı yapmaya başladığını aktardı.

Avrupa Birliği Savunma Komiseri Andrius Kubilius, Financial Times’a yaptığı açıklamada, “ABD’ye ait tüm bu kapasitenin maddi açıdan nasıl ikame edileceğine dair net bir stratejiye ihtiyacımız var; onların ‘maddi savunma hazırlığı’ dediği şeyden söz ediyorum.” dedi.

Kubilius, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Aynı zamanda savunma kurumlarımızın hazırlık seviyesini nasıl anladığımızı da daha kapsamlı biçimde tartışmamız gerekiyor… Buna NATO’nun ‘Avrupa sütunu’ diyebiliriz. Bu tartışmaların daha yoğun hale gelmesi gerekiyor. Şu an doğru zaman. Yapmamız gereken bu.”

Trump öncesi beklentiler

Gazeteye göre, Trump’ın Grönland’a ilişkin son tehditlerinden önce Avrupa güçleri, Trump yönetiminin kıtanın güvenlik yükünü ABD’den uzaklaştırmasının sonuçlarını yeni yeni kavramaya başlamıştı.

On yıllar boyunca savunma yatırımlarını ihmal eden Avrupa ülkeleri, geçen yıl verilen ve 2035’e kadar gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 5’inin savunma ve güvenliğe ayrılmasını öngören taahhüdün, yeniden silahlanmalarına ve ABD’ye bağımlı oldukları bazı hayati askeri varlıkların ikame edilmesine imkân sağlayacağını umuyordu.