Filistinli gazeteci Abdülbari Atvan, İran ile ABD-İsrail cephesi arasında devam eden savaş durumu ve Hizbullah’ın Lübnan’daki konumu ile ilgili önemli değerlendirmelerde bulundu.

Welayet News  - (Sovt) صوت YouTube kanalına konuşan Atvan, önümüzdeki günlerde savaşın tekrardan patlak verebileceğine dikkat çekti.

İran, ‘Sigorta’ Mesabesindeki Uranyumu Vermez

“İranlıların elinde %60'ın üzerinde yüksek oranda zenginleştirilmiş 460 gram uranyum bulunmasını istemiyorlar. Temel mesele budur.” diyen Atvan Libya ve Irak örneklerini hatırlatarak şöyle konuştu:

İran uranyumu teslim etmeyecek. İran'ın en önemli sigorta poliçesi olan zenginleştirilmiş uranyumdan vazgeçmesi mantıklı mı? Libya ve Irak deneyimini tekrarlamaları mantıklı mı? Kaddafi onlara inandı ve silahları teslim etti. Sonunu hep birlikte gördük. Aynı şeyi Irak'ta da yaptılar. Şimdi de İran’ın elinde olanı almak istiyorlar. Sonra da İran'daki sistemi yıkmak için harekete geçecekler. Ancak ben İranlıların, bu oyuna gelmeyecek yüksek bir farkındalığa sahip olduklarını düşünüyorum.

Neden Sadece İran’a Takıldılar?

“İran'ın etrafı sarılmış durumda; İsrail'in nükleer bombaları var, Pakistan'ın ve Hindistan'ın var. Hepsinde uranyum zenginleştirme de var. Neden sadece İran'a takıldılar? Bu çok önemli bir soru. Bence bu zenginleştirmenin oranları (%3 veya %6) konusunda farklılıklar olabilir, ancak %60'ın üzerindeki zenginleştirilmiş uranyum stoklarından vazgeçmek konusunda anlaşmaya varılmayacağını düşünüyorum.

Atvan, bu durumda savaşın tekrardan başlayabileceğini söyledi:

“Eğer anlaşma, İran'ın zenginleştirme hakkını ve bu miktarda zenginleştirilmiş uranyum bulundurmasını kabul etmezse, bunun yeniden savaşın fitilini ateşleyeceğine ve bunun belki de önümüzdeki birkaç gün içinde olacağına inanıyorum.”

Körfez Ülkeleri Doğru Değerlendirme Yapamıyor

Atvan, Körfez ülkelerinin mevcut yaşananları doğru okuyamadığını, İran’ın elde ettiği zaferi hakkıyla değerlendiremeyerek stratejik bir hata içerisinde olduklarını şöyle değerlendirdi:

İran artık bölgedeki en büyük bölgesel güç olacak. Dünyanın en büyük iki gücü, uçak gemileri ve fırkateynleri olan ABD ve nükleer bombaları olan İsrail İran'a saldırdı ama onu yenemediler. Maalesef İran'ı çevreleyen Arap ülkeleri bu gerçekleri anlamadı. 21 Arap ülkesi gidip İran'ın Körfez ülkelerine yönelik saldırısını kınadı. Körfez ülkelerine yönelik İran saldırısını kınıyorlar da neden aynı şekilde Amerikan-İsrail'in İran'a yönelik saldırısını da kınamıyorlar? Hani onlar dengenin krallarıydı, dengeyi severlerdi? Bunu neden yapmadılar?

Körfez’deki Üsler Yıkıldı

Körfez ülkelerinde bulunan ABD üslerinin ciddi hasar aldığını savunan Atvan, bu yorumunu şöyle delillendirdi:

Körfez'deki Amerikan üslerinin tamamı yıkıldı veya en azından çoğu kullanılamaz hale geldi. Bu üslerin yıkıldığına dair kanıtım şudur: Amerika, "Bu bizim savaşımız değil, İngiliz halkının çıkarına değil" diyen İngiltere ile olan anlaşmazlığını aştı ve Kıbrıs'taki İngiliz üslerini kullanmak için izin istedi. Neden Kıbrıs? Çünkü bölgeye en yakın orası. Körfez'deki ve Ürdün'deki üsler zarar gördü. Bu, İran'ın hala üstünlüğü elinde tuttuğunun kanıtıdır.

ABD Başarısız Oldu

Amerika’nın savaş hedeflerini göze aldığımız taktirde başarısızlığa uğradığının açık olduğunu belirten Atvan konuyla ilgili şunları söyledi:

Öncelikle Amerikan saldırısının İran'da hiçbir hedefine ulaşamadığını kabul etmeliyiz. Rejimi değiştirmek istediler, başaramadılar. İran'ı Hürmüz Boğazı'nı zorla açmaya mecbur bırakmakta da başarısız oldular. Dahası, İran'ın bu saldırıya çok güçlü bir şekilde hazır olduğu ortaya çıktı. Mesela eskiden hiç düşmeyen Amerikan uçakları artık sinek gibi düşmeye başladı.

Savaş Genişlerse ABD Zora Girer

Savaşın genişlemesi durumunda ABD’nin krizinin artacağına işaret eden Atvan, başarısız ABD askeri stratejisini şöyle ortaya koydu:

Savaşın genişleme ihtimali var ama genişlerse bu kesinlikle Amerika'nın çıkarına olmaz. Amerika veya Pentagon'un altı ay önce yayınladığı yeni askeri doktrin, savaşların kısa, hızlı ve temiz (yani kayıpsız) olması gerektiğini söylüyor. Ancak Trump o tarihi hatayı yapıp İran'a kara birlikleri gönderirse, işte o askerlerin tabutları dünyanın tüm haritalarını değiştirecektir.

Hizbullah, İran İçin Kurulmadı

Hizbullah ile ilgili yürütülen tartışmaları eleştiren Atvan, Lübnan hükümetinin Hizbullah’a karşı fevri davrandığına işaret ederek Hizbullah’ın temel amacıyla ilgili şu hatırlatmalarda bulundu:

Bazı televizyonlarda askeri uzmanlardan "Hizbullah 1985'te İran'ı savunmak için kuruldu" dediklerini duydum. Kardeşim, Hizbullah kurulduğunda Lübnan topraklarını özgürleştirmek için kuruldu ve doğrudan İran'la bir ilgisi yoktu. Tıpkı şimdiki gibi, o zaman da İran Irak'taki Saddam Hüseyin ile savaştaydı. Eğer gerçekten İran için kurulmuş olsaydı, Hizbullah müdahale edip Irak'ta Saddam Hüseyin'e karşı İran'la birlikte savaşmaz mıydı? Bu doğru bir söylem değil. Hizbullah kuruldu ve İsraillilerle savaşıp güney Lübnan'ı özgürleştirmek için Hıristiyanlardan, Sünnilerden, Şiilerden ve Lübnan halkının tüm kesimlerinden destek gördü; ve bunu başardı.

Eleştirenler 16 Ay Boyunca Neden Sustu?

Hizbullah’ı Lübnan’ı yıkıma uğratmakla eleştirenlere sert çıkışan Atvan, şunları söyledi:

Hizbullah (2024 Kasım ateşkesinden sonra) 16 ay boyunca İsraillilere tek bir kurşun bile sıkmadı. Ben Lübnanlıların bu kesimine diyorum ki; 16 ay boyunca Hizbullah ateşkese bağlı kaldı ama İsrail bu anlaşmayı 8200'den fazla kez ihlal etti. Peki İsrail neden uymadı? Eğer İsrail Lübnanlıların o kesimini önemseseydi ve Lübnan'ın istikrar ve güvenliğini isteseydi, Hizbullah'a uyar, barışçıl bir çözüm arar, kalıcı bir ateşkese varır, Güney Lübnan'dan tamamen çekilir ve yeniden inşaya izin verirdi. Böyle olsaydı Hizbullah'ın yeniden direnişe dönmesine gerek kalmazdı. Hizbullah çok yorucu ve yaralayıcı bir savaştan çıkmıştı ama dayanmayı başardı.

Hizbullah Hükümet Gerilimi

Hizbullah ile mevcut Lübnan hükümeti arasındaki güven krizine dikkat çeken Atvan, konuyla ilgili şu ifadeleri dile getirdi:

Hizbullah, dişlerini ve tırnaklarını sökmek isteyen bu hükümete nasıl güvenebilir? Lübnan devleti aceleci davrandı çünkü Hochstein, Kushner ve dışarıdaki diğerlerinin görüşlerini ve talimatlarını, Lübnan'ı kazanacakları umuduyla kabul ettiler. Ancak Lübnan'ı kazanamadılar, aksine Hizbullah'ı ve artık onların yanında durmayan Lübnan halkının en az yarısını kaybettiler.