Suudi Arabistan, Hürmüz ablukasının kaldırılması ve müzakerelere dönülmesi için ABD’ye baskı yaparken, krizin Bab el-Mendeb’e sıçrayabileceği uyarısında bulundu.

Welayet News  - The Wall Street Journal’ın haberine göre, Suudi Arabistan, ABD’ye Hürmüz Boğazı’na yönelik ablukayı kaldırması ve yeniden müzakere masasına dönmesi yönünde baskı yapıyor.

Haberde, Riyad yönetiminin, Donald Trump’ın boğazı kapatma hamlesinin İran’ı gerilimi tırmandırmaya ve diğer kritik deniz yollarını hedef almaya yöneltebileceğinden endişe ettiği aktarıldı.

“Bab el-Mendeb riski” uyarısı

Haberde, ABD’nin ablukayla İran ekonomisi üzerindeki baskıyı artırmayı hedeflediği belirtilirken, Arap yetkililerin Suudi Arabistan’ın Washington’a İran’ın misilleme olarak Bab el-Mendeb’i kapatabileceği uyarısında bulunduğunu aktardığı kaydedildi.

Söz konusu su yolunun, Kızıldeniz üzerinden Suudi petrol ihracatı açısından “kritik önemde” olduğu vurgulandı.

Hürmüz’deki kriz ve petrol akışı

Haberde, Hürmüz Boğazı’nın savaşın başlarında hedef alınmasıyla günlük yaklaşık 13 milyon varillik petrol akışının kesintiye uğradığı ve fiyatların 100 doların üzerine çıktığı belirtildi.

ABD’nin İran limanlarına yönelik ablukasının, hafta sonu yapılan görüşmelerin sonuçsuz kalmasının ardından pazartesi günü yürürlüğe girdiği ifade edildi.

Washington’un açıklamaları

Beyaz Saray Sözcüsü Anna Kelly, “Başkan Trump, enerji akışının serbestçe sağlanması için Hürmüz Boğazı’nın tamamen açık olmasını istediğini açıkça ifade etti.” dedi.

Kelly ayrıca, ABD yönetiminin Körfez ülkeleriyle temas halinde olduğunu ve İran’ın “ABD ya da başka bir ülkeye baskı uygulamasının engellenmeye çalışıldığını” söyledi.

Kızıldeniz hattı da risk altında

Haberde, Suudi Arabistan’ın petrol ihracatını çöl üzerinden Kızıldeniz’e yönlendirerek günlük yaklaşık 7 milyon varil seviyesine çıkardığı, ancak Bab el-Mendeb Boğazı’nın kapanması halinde bu hattın da risk altına gireceği belirtildi.

Arap yetkililere göre, İran’ın Yemen’deki müttefikleri olan Ensarullah, bu geçiş noktasını yeniden hedef alabilecek kapasiteye sahip.

“Ensarullah kilit rol oynayabilir”

Washington merkezli düşünce kuruluşu New America’dan Yemen uzmanı Adam Baron, “Eğer İran Bab el-Mendeb’i kapatmak isterse, Ensarullah bunun için en açık ortak olur” değerlendirmesinde bulundu.

Haberde, İran Tesnim Ajansı’nın da ablukanın Kızıldeniz çıkışının kapanmasına yol açabileceğini yazdığı aktarıldı.

Körfez ülkeleri müzakere istiyor

Haberde, Körfez ülkelerinin İran’ın Hürmüz üzerindeki kontrolünü istemediği, ancak buna rağmen başta Suudi Arabistan olmak üzere birçok ülkenin sorunun müzakere yoluyla çözülmesi için ABD’ye baskı yaptığı belirtildi.

Yetkililer, tarafların kamuoyuna yansıyan sert söylemlerine rağmen arabulucular üzerinden temasların sürdüğünü ve yeterli esneklik sağlanması halinde görüşmelere açık olduklarını ifade etti.

Bab el-Mendeb’in stratejik önemi

Bab el-Mendeb’i Boğazı’nın Yemen ile Afrika Boynuzu arasında yer aldığı, Kızıldeniz’i Hint Okyanusu’na bağladığı ve Süveyş Kanalı üzerinden Asya-Avrupa ticareti için kritik bir hat olduğu vurgulandı.

ABD Enerji Enformasyon İdaresi verilerine göre, Gazze savaşı öncesinde bu hattan günlük 9,3 milyon varil petrol ve türevlerinin geçtiği, Ensarullah saldırıları sonrası bu miktarın yarıya düştüğü aktarıldı.

İran Devrim Lideri'nin Başdanışmanı Ali Ekber Velayati’nin, Bab el-Mendeb için “Tahran bu geçide Hürmüz’e baktığı gibi bakıyor” ifadelerini kullandığı ve “küresel enerji akışının tek bir işaretle kesintiye uğratılabileceği” uyarısında bulunduğu kaydedildi.

“Durum akışkan, gerilim tırmanabilir”

Suudi yetkililerin Ensarullah’tan saldırmama yönünde güvence aldığı iddia edilen haberde, ancak durumun “akışkan” olduğunu ve İran’ın baskıyı artırması halinde Ensarullah’ın “daha agresif” rol üstlenebileceğini Washington’a ilettiği belirtildi.

İsveçli SEB bankasından Erik Meyersson ise bunun “İran’ın petrol ihracatına getirilen kısıtlamalara karşılık bölgedeki ihracat hatlarını hedef alabileceği bir tırmanma biçimi” olabileceğini ifade etti.

ABD’nin daha önce Ensarullah’a karşı yürüttüğü operasyonlar sırasında, grubun iki F-16 savaş uçağını düşürmeye yaklaştığı ve Reaper tipi insansız hava araçlarını vurduğu aktarıldı.

Geçen yıl USS Harry S. Truman’a yönelik bir füze saldırısının ise gemiyi sert manevra yapmaya zorladığı, bu sırada bir F/A-18 savaş uçağının Kızıldeniz’e düştüğü belirtildi

Öte yandan İran silahlı kuvvetlerinin, “Eğer İran limanlarının güvenliği tehdit edilirse, bölgedeki hiçbir liman güvenli olmayacaktır” şeklinde açıklama yaptığı belirtildi. (YDH)