Siyonist İsrail ile Azerbaycan arasında yapay zeka alanında iş birliği anlaşması imzalandı. Anlaşmanın ardından İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’e özel bir mesaj göndererek Kudüs’e davet etti.

Welayet News  - Bu gelişme, Gazze’de sivil kayıpların arttığı ve İsrail’in saldırılarının uluslararası kamuoyunda “soykırım” suçlamalarıyla anıldığı bir dönemde yaşanması nedeniyle tepki çekti. Eleştirmenler, böyle bir süreçte İsrail ile yapılan yeni anlaşmaların siyasi ve ahlaki boyutunun göz ardı edildiğini vurguluyor.

İsrail, Türkiye’den yaklaşık bir buçuk ay sonra, 25 Aralık 1991’de Azerbaycan’ın bağımsızlığını tanıyan ikinci ülke olmuştu. O tarihten bu yana iki ülke arasındaki ilişkiler özellikle savunma, enerji ve teknoloji alanlarında giderek derinleşti.

Ancak bu “stratejik ortaklık” vurgusunun, Filistin meselesinde İsrail’in uyguladığı politikalar karşısında sessizlik anlamına geldiği yönünde eleştiriler artıyor. Azerbaycan’ın, İsrail’e karşı en sert eleştirilerin yükseldiği dönemlerde dahi bu ilişkileri sürdürmesi dikkat çekiyor.

Azerbaycan, Güney Kafkasya’da en yoğun, Batı Asya’da ise Türkiye’den sonra en kalabalık Yahudi nüfusuna sahip ülke olarak biliniyor. Ülkede 7 sinagog, eğitim kurumları ve anaokulları bulunuyor. Yahudi nüfusunun önemli bir bölümü Kuba rayonundaki Kırmızı Kasaba’da (Krasnaya Sloboda) yaşıyor. Bu bölge, İsrail ve ABD dışında en yoğun Yahudi yerleşimlerinden biri olarak gösteriliyor.

Bu demografik yapı, Azerbaycan–İsrail ilişkilerinin “kültürel ve tarihsel bağlar” üzerinden meşrulaştırılmasında sıkça öne çıkarılıyor. Ancak eleştirmenler, bu gerekçelerin Gazze’de yaşanan insanlık dramını perdelemek için kullanıldığını savunuyor.

Gazze’ye yönelik saldırılar sürerken İsrail’e kesintisiz akaryakıt tedariki yapılması da tartışmaların odağında yer aldı. Bu tedariki sürdüren ülkelerden birinin Azerbaycan olduğu biliniyor. Türkiye’de bu duruma yönelik protestolar sert şekilde karşılanırken, enerji akışının ticari gerekçelerle devam ettiği yönünde açıklamalar yapılmıştı.

Tüm bu gelişmelerin ardından İsrail ile Azerbaycan arasında yapay zeka alanında iş birliği anlaşması imzalanması, tepkileri daha da artırdı. Anlaşmanın özellikle savunma ve stratejik teknolojiler alanında yeni ortak projelerin önünü açacağı ifade ediliyor.

İmza töreninde konuşan Siyonist İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’e özel bir mesaj iletti. Netanyahu mesajında şu ifadeleri kullandı:

“Aliyev’e en içten selamlarımı iletin. Biz her zaman ‘Gelecek yıl Kudüs’te’ deriz. Ona şunu söyleyin: ‘Bu yıl Kudüs’te.’ Gelsin, bizi ziyaret etsin. Çok sıcak bir şekilde karşılanacaktır.”

Netanyahu’nun bu daveti, Gazze’de binlerce çocuğun hayatını kaybettiği bir dönemde yapılması nedeniyle “duyarsızlık” ve “normalleştirme” eleştirilerine yol açtı. Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından hakkında yakalama kararı bulunan Netanyahu’nun bu şekilde diplomatik davetler göndermesi de ayrıca tartışma konusu oldu.

Cumhurbaşkanı Aliyev’in daha önce İsrail’i “dost bir ülke” olarak tanımlaması, bu mesajla birlikte yeniden gündeme gelirken, kamuoyunda “Filistin hassasiyeti ile çelişen bir tutum” değerlendirmeleri yapılıyor.

Yapay zeka alanındaki bu iş birliğiyle birlikte İsrail ve Azerbaycan’ın, savunma sanayii ve ileri teknoloji başta olmak üzere birçok alanda ilişkilerini daha da derinleştirmeyi hedeflediği belirtiliyor.

Ancak Gazze’de yaşananlar devam ederken atılan bu adımlar, “iki devlet bir millet” söylemiyle Türkiye kamuoyunda oluşan beklentilerle çeliştiği gerekçesiyle sert eleştirilere konu olmaya devam ediyor.