Reuters'ın aktardığına göre İran ile Umman arasındaki anlaşma, Hürmüz Boğazı'ndan Fars Körfezi'ne giren gemiler üzerinde Tahran'a denetim sağlayacak.

Welayet News  - Reuters'ın üst düzey bir İranlı kaynak ile iki bölge yetkilisine dayandırdığı haberine göre İran ile Umman'ın Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğini düzenleyen anlaşması, Tahran'a boğazdan Fars Körfezi'ne giren gemiler üzerinde denetim sağlayacak.

Ajans, bunu İran tarafına verilen "en büyük tavizlerden biri" olarak nitelendirdi.

Reuters, İran'ın gemi trafiğini denetlemesini öngören anlaşmanın, ABD ve İsrail'in şubatta başlattığı askeri harekatın bölgesel dengede Tahran lehine ciddi bir değişime yol açtığı anlamına geldiğini yazdı.

Ajansa göre çatışmadan önce boğaz bütün gemilerin herhangi bir ücret ödemeden geçişine tamamen açıktı.

İranlı ve bölgesel kaynaklar, Umman ile yapılan anlaşmada henüz çözüme kavuşturulmamış meseleler bulunduğu uyarısında bulundu. Kaynaklar, ABD Başkanı Donald Trump'ın anlaşmanın kısa süre içinde tamamlanacağı yönündeki açıklamalarını da reddetti.

Bölgeden bir kaynak ise Hürmüz Boğazı üzerinde bir tür denetim hakkı verilmesinin şimdiden kararlaştırıldığını doğruladı.

İkinci bir bölgesel kaynak, tarafların "denetim" kavramının nasıl yorumlanacağını henüz belirlemesi gerektiğini söyledi. Kaynağa göre Körfez ülkeleri, gemilerin denetlenmesi konusunda kendi gözetim yetkilerinin sürmesini ve alınacak ücretlerin gönüllü olmasını istiyor.

İranlı bir yetkili, Tahran'ın gemilerdeki yüklerin değerinin yüzde 5 ila 7'si oranında ücret talep ettiğini belirtti. Yetkiliye göre Umman yaklaşık yüzde 3 oranında bir ücret üzerinde dururken Washington bütün ücretlerin kaldırılmasını istiyor.

İran ve Umman yeni güzergahın koordinatlarını belirledi

İran Dışişleri Bakanlığı, İran ile Umman'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçecek yeni güzergahın coğrafi koordinatlarını 5 Ağustos'ta kararlaştırdığını açıkladı.

İran Dışişleri Bakanı İsmail Bekai, iki ülkenin son iki ay boyunca Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemiler için güvenli bir güzergah ile bunun teknik, hukuki ve çevresel boyutları üzerinde çalıştığını söyledi.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi ise kararlaştırılan güzergahın geçici olacağını belirtti. Garibabadi, güzergahın "iki ila dört ay arasında kullanılabileceğini" söyledi.

Garibabadi'ye göre anlaşma uyarınca Lark Adası yakınındaki kuzey güzergahı ile Umman sularından geçen güney güzergahı kapatılacak. Yeni rota ağırlıklı olarak İran karasularından, kısmen de Umman karasularından geçecek.

Financial Times'ın kaynaklara dayandırdığı haberine göre Hürmüz Boğazı'na ilişkin anlaşma, ABD'nin İran'a uyguladığı yaptırımların, liman ablukasının ve petrole yönelik kısıtlamaların kaldırılmasını da öngörüyor.

Gazetenin kaynaklarından biri, mayınlar temizlenene kadar Tahran'ın önce kendi tankerlerini boğazdan geçireceğini, daha sonra güzergahın diğer bütün gemilere açılacağını söyledi.

ABD ile İran haziranda bir mutabakat zaptı imzalamıştı. Belge, nihai anlaşmanın hazırlanması için 60 günlük süre tanıyor, ABD'nin deniz ablukasının kaldırılmasını ve ticari gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan serbest geçişinin yeniden sağlanmasını öngörüyordu.

Taraflar daha sonra karşılıklı saldırılara yeniden başladı. Bunun ardından Tahran, boğazdaki gemi trafiğini bir kez daha sınırlandırdı.