Siyonist Jerusalem Post gazetesiABD Merkez Komutanlığı’nın (CENTCOM) Fars Körfezi bölgesindeki bazı üslerini taşımayı değerlendirğini yazdı.

Welayet News - Bu haber, her ne kadar henüz bir çalışma senaryosu aşamasında olsa da, stratejik açıdan askeri bir yer değiştirmeden çok daha derin mesajlar barındırıyor. Bu bilgi, İran ile ABD arasında yaşanan 40 günlük savaşın bölgedeki geleneksel güvenlik denklemlerini kökten değiştirdiği ve Washington’ın üs güvenliğine bakış açısını yeni zorluklarla karşı karşıya bıraktığı bir dönemde yayınlandı.

Geçtiğimiz onlarca yıl boyunca ABD, Fars Körfezi bölgesindeki geniş askeri varlığını Batı Asya’da güç kullanmanın en kritik araçlarından biri olarak gördü. Katar, Bahreyn, Kuveyt ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) gibi ülkelerdeki hava, deniz ve lojistik üslerden oluşan bu ağ; bölgesel herhangi bir krize hızlı yanıt verebilecek şekilde tasarlanmıştı. Söz konusu güvenlik mimarisi, bu üslerin nispi bir güvenliğe sahip olduğu ve olası bir çatışma durumunda ABD’nin altyapı hassasiyeti yaşamadan askeri operasyonları yönetebileceği varsayımı üzerine inşa edilmişti.

Ancak son savaş, bu varsayımı ciddi bir şüpheyle karşı karşıya bıraktı. İlk kez bölgedeki önemli Amerikan üslerinin büyük bir kısmı doğrudan füze ve insansız hava araçları (İHA) saldırılarına maruz kaldı. Meydana gelen hasarın boyutundan bağımsız olarak asıl kritik olan nokta; İran'ın, bölgenin geniş bir coğrafyasındaki hayati Amerikan altyapılarını hedef alabilme kabiliyetini sergilemiş olmasıdır. Bu gelişme, ABD üsleri ile İran sınırları arasındaki kısa coğrafi mesafenin artık bir operasyonel avantaj değil, stratejik bir zafiyet haline geldiğini ortaya koymuştur.

Bazı Amerikan askeri tesislerine verilen hasarlara ilişkin raporların kademeli olarak sızması da bu durumu daha da belirgin hale getirdi. Washington, hasarın detaylarını gizli tutmaya çalışsa da; uydu görüntüleri, medya haberleri ve düşünce kuruluşlarının analizleri, Amerikan üslerinin savunmasızlığı tartışmasını güvenlik çevrelerinin ana gündem maddelerinden biri haline getirdi. Artık temel soru, bu üslerin hedef alınabilir olup olmadığı değil; ABD'nin bu zafiyetin maliyetini nasıl minimize edebileceğidir.

Bu çerçevede, “Jerusalem Post” gazetesinin bazı üslerin Fars Körfezi bölgesinden taşınmasının değerlendirildiğine dair haberi, bir lojistik karardan ziyade Washington'ın güvenlik hesaplamalarını yeniden gözden geçirdiğinin bir göstergesidir. Üslerin taşınması veya yeniden yapılandırılması, mevcut askeri planların artık yeni güvenlik ortamına yanıt veremediğinin kabul edilmesi anlamına gelmektedir. Bir askeri güç, personeli ve teçhizatı için güvenliği sağlamak adına onları tehdit bölgesinden uzaklaştırmak zorunda kalıyorsa, bu durum aslında caydırıcılık koşullarının değiştiğinin bir itirafıdır.

Öte yandan, caydırıcılık yalnızca savaşın çıkmasını engellemek anlamına gelmez. Caydırıcılığın en önemli göstergelerinden biri; karşı tarafı davranış değişikliğine, askeri dizilişini değiştirmeye veya operasyonel maliyetlerini artırmaya zorlamaktır. Eğer ABD, askeri altyapısının bir kısmını daha uzak bölgelere taşımak zorunda kalırsa; bu durum tepki süresinin uzaması, lojistik destek zincirinin karmaşıklaşması, lojistik maliyetlerin artması ve operasyonel esnekliğin azalması anlamına gelecektir. Diğer bir ifadeyle, yeni bir çatışma yaşanmasa dahi İran, stratejik maliyetlerin bir kısmını ABD’ye dayatmayı başarmıştır.

Bunun yanı sıra, üslerin olası transferi yalnızca ABD’yi etkilemekle kalmayacaktır. Bu üslere ev sahipliği yapan ülkeler de bölgedeki güvenlik düzenlemelerinin geleceğine dair yeni sorularla karşı karşıya kalacaktır. Geçtiğimiz yıllar boyunca ABD’nin askeri varlığı, bu ülkelerin güvenlik garantilerinin temel bileşenlerinden biri olarak kabul edilmiştir. Bu varlığın değişmesi veya yoğunluğunun azalması durumunda, bölgesel aktörlerin de kendi güvenlik hesaplamalarını yeniden gözden geçirmeleri kaçınılmazdır.

Elbette ki, üslerin taşınması ABD'nin bölgeden tamamen çekilmesi anlamına gelmemektedir. Washington'ın Batı Asya'da halen geniş stratejik çıkarları bulunmaktadır ve askeri varlığından tamamen vazgeçmesi beklenmemektedir. Ancak temel fark şudur: Daha önce üslerinin kullanımı konusunda tek başına karar verebilen ABD, artık her operasyonel karar öncesinde söz konusu üslerin zafiyet düzeyini de hesaplamalarına dahil etmek zorundadır. Bu değişim, görünüşte coğrafi bir yer değiştirme gibi algılansa da aslında bölgedeki caydırıcılık ortamındaki köklü dönüşümün bir yansımasıdır.

Sonuç olarak, üsleri taşıma senaryosu tam olarak uygulanmasa bile, böyle bir seçeneği değerlendirme fikri bile önemli bir mesaj taşıyor: 40 günlük savaş sadece geçici bir askeri çatışma değildi, aynı zamanda Amerika'nın güvenlik hesaplamalarını da etkiledi. ABD gibi bir gücün üslerinin yerini yeniden düşünmek zorunda kaldığında, caydırıcılık denklemlerinin geçmişe kıyasla değiştiği söylenebilir. Bu açıdan bakıldığında, Jerusalem Post haberinin stratejik değeri, üs transferi haberinde değil, İran'ın füze ve İHA yeteneklerinin artık Amerika'nın bölgedeki askeri duruşunun tasarımında belirleyici değişkenlerden biri haline geldiği gerçeğinin zımni olarak kabul edilmesinde yatmaktadır.