İran Ekonomi ve Maliye Bakanı Ali Medenizade, İran'a ait 12 milyar dolarlık döviz kaynağının serbest bırakılacağını ve buna ilişkin idari ile bankacılık işlemlerinin sürdüğünü açıkladı.

Welayet News - Ekonomi ve Maliye Bakanı Ali Medenizade, gazetecilere yaptığı açıklamada, halkın geçim koşullarına yönelik programların son durumu, döviz dengesizlikleri, İran Merkez Bankasının enflasyonla mücadele kapsamında uyguladığı para politikaları ve savaştan etkilenen işletmelerin yeniden yapılandırılmasına ilişkin özel hükümet programları hakkında bilgi verdi.

Hükümetin alışveriş kartı desteğinin tutarında düzenleme yapılmasının kesin bir taahhüt olduğunu vurgulayan Medenizade, uygulamanın hızlandırılmasının yeni döviz ve petrol gelirlerinin sağlanmasına bağlı olduğunu belirtti.

Bakan, bu destek programından yararlanacak gelir gruplarının belirlenmesine ilişkin olarak hükümetin, vatandaşların gelir, varlık, gayrimenkul ve araç bilgilerini içeren "İranlıların Refah Bilgi Sistemi" verilerine dayanacağını ifade etti.

Medenizade, söz konusu veri tabanının devlet desteklerinden yararlanacak gelir dilimlerinin belirlenmesindeki temel kriter olacağını ve ödeme miktarındaki her türlü artışın doğrudan hükümetin kullanımına sunulan kaynakların hacmine bağlı olduğunu söyledi.

Tesnim Haber Ajansı'nın faiz oranlarına ilişkin sorusunu yanıtlayan Medenizade, bu konunun Merkez Bankasının yetki alanında olduğunu ancak Ekonomi Bakanlığının uzun vadeli faiz oranlarının kesinlikle yüksek olmaması gerektiği görüşünde olduğunu kaydetti.

Uzun vadeli faiz oranlarının düşük tutulmasının piyasadaki uzun vadeli enflasyon beklentilerini azaltacağını belirten Medenizade, buna karşılık kısa vadeli faiz oranlarının daha yüksek seviyelerde belirlenmesi gerektiğini, böylece bankacılık sisteminin kısa vadede piyasadaki fazla likiditeyi çekebileceğini ve enflasyonun kontrol altına alınmasına katkı sağlayabileceğini ifade etti.

Bakan, bloke edilen döviz kaynaklarının serbest bırakılmasına ilişkin bir başka soruya verdiği yanıtta, bu kaynakların geçmiş yıllarda gerçekleştirilen petrol satışlarından elde edilen gelirlerden oluştuğunu söyledi.

Medenizade, hükümetin daha önce bu kaynakların riyal karşılığını Merkez Bankasından aldığını belirterek, varılan anlaşmalar çerçevesinde arabulucu ülkelerin koordinasyonuyla toplam 12 milyar doların, her biri 6 milyar dolarlık iki aşama halinde serbest bırakılmasının kararlaştırıldığını açıkladı.

Söz konusu sürece ilişkin idari ve bankacılık işlemlerinin devam ettiğini belirten Medenizade, nihai ayrıntıların önümüzdeki günlerde Merkez Bankası tarafından kamuoyuyla paylaşılacağını kaydetti.

Son aylarda yaşanan ekonomik kuşatmanın yol açtığı kayıplara da değinen Bakan, bu dönemde petrol ve petrol dışı ihracatta düşüş yaşandığını ve geçici bir döviz dengesizliğinin ortaya çıktığını ifade etti.

Ülkedeki doğal gaz üretiminin 230 milyon metreküp azalmasının, petrol dışı ihracatta önemli paya sahip petrokimya ve çelik sektörlerindeki üretimi doğrudan etkilediğini belirten Medenizade, son gelişmeler ve kaynakların serbest bırakılmasıyla birlikte bu dengesizliğin kısa vadede giderileceğini ve çelik ile petrokimya ihracatının hızla eski seviyelerine döneceğini umduğunu söyledi.

Medenizade, İran İstatistik Merkezinin açıkladığı yıllık bazdaki yüzde 83'lük enflasyon oranına ilişkin kamuoyundaki endişelere yanıt verirken, önceki eğilimlerin devam etmesi durumunda yüksek enflasyonun kalıcı hale geleceğini ifade etti.

Ancak son değişiklikler ve kaynakların serbest bırakılmasıyla birlikte enflasyonda düşüş sürecinin başlamasının beklendiğini söyleyen Bakan, bankaların bilanço büyümesinin kontrol edilmesi, yükümlülüklerini yerine getirmeyen bankalara zorunlu karşılık oranlarının artırılması yoluyla yaptırım uygulanması ve mevduat faizlerinin yönetilmesinin enflasyonla mücadelede temel araçlar olduğunu kaydetti.

Sermaye piyasasına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Medenizade, döviz kurundaki dalgalanmalar ve oluşan olumlu ekonomik görünümün borsayı halkın tasarruflarının değerlendirilmesi ve likiditenin üretken sektörlere yönlendirilmesi açısından en önemli seçeneklerden biri haline getirdiğini belirtti.

Bakan, borsada alınan tedbirlerin mevduat faizlerindeki değişimlerin sermaye piyasası üzerindeki etkilerini dengeleyebileceğini ifade etti.

Savaş döneminde Merkez Bankasından borçlanıldığı yönündeki iddialara da değinen Medenizade, geçen yılın sonunda kullanılan 200 himmetlik kaynağın bir borçlanma olmadığını, bunun Hazine nezdinde bulunan ve Merkez Bankasında tutulan devlet hesaplarından maaş ödemelerinin zamanında yapılabilmesi amacıyla geçici olarak kullanıldığını söyledi.

Bu kaynakların bir bölümünün ayrıca savaş döneminde zarar gören küçük ve orta ölçekli işletmelere yönelik vergi ertelemeleri ve gümrük teminat mektuplarından kaynaklandığını belirten Bakan, iki ila üç aylık erteleme süresinin sona ermesiyle birlikte söz konusu kaynakların yeniden Hazine'ye dönmeye başladığını ifade etti.

Medenizade, açıklamasının sonunda Ekonomi Bakanlığı bünyesinde "Savaştan Etkilenen İşletmelerin Yeniden Yapılandırılması ve Modernizasyonu Çalışma Grubu"nun kurulduğunu duyurdu.

Sanayi, Maden ve Ticaret Bakanlığı, Petrol Bakanlığı, Enerji Bakanlığı, Kültür Mirası, Turizm ve El Sanatları Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı Bilimden Sorumlu Yardımcılığı tarafından sağlanacak hasar tespit listeleri doğrultusunda hareket edecek çalışma grubunun, sabit sermaye ve işletme sermayesi kredileri, GAM tahvilleri, borsada kitlesel fonlama yöntemleri ile vergi muafiyetleri ve vergi ertelemeleri dahil olmak üzere çeşitli finansman araçlarıyla işletmelerin yeniden ayağa kaldırılmasını hedeflediği belirtildi.

Medenizade, alışveriş kartı desteğinin artırılmasına ilişkin olarak ise söz konusu düzenlemenin hükümetin taahhüdü olduğunu, ancak artış miktarının mevcut kaynaklara bağlı olacağını ifade etti.