Arabulucular, Gazze’de ateşkesin devamı için Filistinli gruplara silahsızlanma baskısı yaparken, gruplar bunun karşılığında herhangi bir güvence verilmediğine dikkat çekiyor.

Welayet News  - Gazze Şeridi’ne ilişkin müzakereler, arabulucuların Kahire’de Filistinli grupların liderleriyle yapacakları görüşme öncesinde silahların teslim edilmesi meselesini öncelikli konu haline getirme konusunda uzlaşmaya varmasının ardından yeniden çıkmaza girdi.

Arabulucular, bu talebin kabul edilmemesi halinde İsrail’in Gazze’ye yönelik savaşı yeniden başlatabileceği uyarısında bulundu.

Mısırlı kaynakların el-Ahbar’a verdiği bilgilere göre, önceki gün Kahire’de Filistinli grupların liderlerinin katıldığı bir toplantı gerçekleştirildi.

Bu toplantının ardından Mısır ve Türkiye istihbarat başkanları ile Katar Başbakanı’nın katıldığı ayrı bir görüşme yapıldı. Görüşmede Gazze’deki silahlar dosyası ve önümüzdeki dönemde bu konuyla nasıl ilgilenileceği ele alındı.

Bu gelişme, arabulucuların daha önce Filistinli gruplara, İsrailli esirlerin serbest bırakılması karşılığında saldırıları sona erdirecek bir uzlaşıya varılacağı yönünde çeşitli güvenceler vermesine rağmen yaşandı.

Söz konusu güvenceler, yaklaşık yedi ay önce Şarm eş-Şeyh’te ateşkes anlaşmasının imzalanmasına kadar sürmüştü.

Ateşkes anlaşmasının ardından gerçekleştirilen müzakere turlarında da silah meselesi, ilk aşamanın yükümlülüklerinin uygulanmasının sonrasına ertelenmişti. Bu yükümlülüklerin başında ise İsrail’in Gazze’nin geniş bölgelerinden çekilmesi yer alıyordu.

Ancak arabulucuların İsrail’i bu yükümlülükleri yerine getirmeye zorlamada “başarısız” olduğu belirtildi. İsrail’in Gazze’den çekilmemesi, anlaşmayı ihlal ederek katliamlarını sürdürmesi, Filistinli grup liderlerine yönelik suikastlar gerçekleştirmesi ve Gazze’ye giren yardım miktarını mutabık kalınan seviyenin altında tutması gibi ihlallerin devam ettiği ifade edildi.

Kaynaklara göre, “arabulucular bugün ise ABD baskılarına yanıt olarak Filistinli gruplar üzerinde baskı kuruyor ve onları yeni tavizler vermeye yönlendirmeye çalışıyor. Bu çerçevede silah meselesine ilişkin yeni öneriler gündeme getiriliyor.”

Kaynaklar, arabulucuların Filistinli gruplara ilettiği uyarıların, “sunulan önerilerin reddedilmesi halinde ABD’nin savaşın yeniden başlamasına itiraz etmeyeceği” yönündeki değerlendirmelere dayandığını aktardı.

Aynı kaynaklar, İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu’nun, Filistin tarafının yeni önerileri reddetmesini “askeri tırmanışa dönüşü meşrulaştırmak” için kullanmaktan çekinmeyeceğini değerlendirdi.

Kaynaklar, bunun Netanyahu’nun gelecek sonbaharda yapılması planlanan seçimler öncesindeki iç siyasi hesaplarına hizmet edeceğini belirtti.

Filistinli grupların temel kaygısı: Güvence eksikliği

Kaynakların aktardığına göre, Filistinli grupların mevcut baskılara yaklaşımında farklılıklar bulunsa da, tüm gruplar açısından temel sorun, arabulucuların bugün Tel Aviv adına gündeme getirdiği talepler olmaya devam ediyor.

Bu taleplerin, silahların teslim edilmesi halinde elde edilebilecek herhangi bir güvenceyle desteklenmediği belirtiliyor.

Kaynaklar, verilen sözlerin bir kez daha tutulmaması ihtimalinin artık “Filistin meselesinin özüne dokunan” bir konu haline geldiğini ifade ediyor.

Bu çerçevede kaynaklar, tartışmanın yalnızca grupların elinde bulunan ağır silahlarla sınırlı olmadığını, aynı zamanda mensuplarının sahip olduğu kişisel silahları da kapsadığını belirtiyor.

Kaynaklar, silahların teslim edilmesinin ardından direniş mensuplarının hedef alınmasını engelleyecek herhangi bir güvence bulunmamasına ilişkin ciddi endişelerden söz ediyor. Bu endişelerin, işgalle bağlantılı ajan grupları aracılığıyla gerçekleştirilebilecek saldırılar ya da son aylarda Gazze’de görülen türden doğrudan İsrail suikastlarıyla bağlantılı olduğu ifade ediliyor.

Buna rağmen el-Ahbar’a konuşan bir Mısırlı yetkili, arabulucuların “fiilî manevra kapasitelerini aşan baskılarla karşı karşıya olduklarını” söyledi.

Yetkili, bunun nedenlerini ABD’nin İsrail’i anlaşma hükümlerini uygulamaya zorlayacak bir irade ortaya koymaması, finansman ve yeniden imar dosyalarındaki sorunların sürmesi ve Gazze’nin gelecek dönemde nasıl yönetileceği konusunda Körfez ülkeleri arasındaki görüş ayrılıklarının devam etmesi olarak sıraladı.

Mısırlı yetkili, Filistinli gruplarla yürütülen görüşmelerin amaçlarından birinin de “İsrail’in savaşı yeniden başlatmayı gerekçelendirmek için kullanabileceği bahanelerin önünü kesmek” olduğunu savundu.

Yetkili, arabulucuların “ne Filistinli grupları ne de Filistin davasını terk ettiğini”, ancak sahada ortaya çıkan yeni gerçekler ve değişimlerle karşı karşıya olduklarını söyledi.

Yetkili ayrıca, “Mevcut seçeneklerin son derece sınırlı olduğunu, arabulucuların elinde Amerikan vaatlerine inanıp güvenmekten başka bir seçenek bulunmadığını, bu vaatler tam olarak yerine getirilmese bile alternatifin Gazze halkı açısından çok daha ağır sonuçlar doğurabileceğini” ifade etti.

Kahire aşamalı bir plan üzerinde çalışıyor

Öte yandan toplantılara katılan bir başka yetkili, Kahire’nin “tüm tarafları memnun etmeyi amaçlayan aşamalı bir plan üzerinde çalıştığını” açıkladı.

Yetkiliye göre bu plan, silahların aşamalı olarak teslim edilmesini ve bunun diğer yükümlülüklerin uygulanmasıyla eş zamanlı yürütülmesini öngörüyor.

Söz konusu yükümlülükler arasında insani yardımların Gazze’ye ulaştırılması, İsrail’in bölgeden çekilmesi, işgale bağlı milislerin dağıtılması ve silahlarının tamamen teslim edilmesi ile Filistin güvenlik birimlerinin Gazze Şeridi içerisinde yeniden konuşlandırılması yer alıyor.

Bu yol haritasının “çok sayıda karmaşıklık içerdiğini” kabul eden yetkili, buna rağmen Kahire’nin söz konusu planı “ateşkesin çökmesini ve savaşın yeniden Gazze’ye dönmesini engelleyebilecek tek uygulanabilir giriş yolu” olarak gördüğünü belirtti.(YDH)