Büyük Gadir Hum olayı ve Ali bin Ebu Talib’nin İslam ümmetinin velisi ve yöneticisi olarak tanıtılması, İslam’ın yönetim doktrininin açıklanması ve “iktidarın kural ve ölçülerinin” ortaya konulmasıdır. Bu eşsiz olay, Kur’an’ın açık beyanına göre kâfirlerin ümitsizliğine yol açmasının ve dinin kemale ermesinin yanı sıra, ilahi hükümlerin omurgası olarak krallık, aristokrasi ve şahsi yönetim modellerini İslam toplumunda sonsuza dek geçersiz kılmıştır.

Welayet News  - Gadir olayının medeniyet ve siyaset boyutlarındaki derinliğini anlamak, yüzeysel bakışları aşmayı ve bu kader belirleyici olayın özüne ulaşmayı gerektirir. Bugünün önemi o kadar büyüktür ki, ilahi hitabın üslubu bile onun karşısında değişmektedir; öyle bir üslup ki, bu mesajın tebliğ edilmemesini peygamberliğin 23 yıllık mücadelesinin boşa gitmesiyle eşdeğer görmektedir.

“Gadir Dersleri” başlıklı yazı dizisinin üçüncü bölümünde, şehit liderin düşünce çizgileri ve değer merkezli açıklamalarına dayanarak bu büyük günün boyutları ve stratejik dersleri ele alınmaktadır. Bugün haklı olarak “Allah’ın En Büyük Bayramı” olarak adlandırılmıştır; çünkü sadece bir şahsın tanıtılması değil, İslam’daki güç ve yönetim geometrisinin temelinin atılmasıdır.

Birinci Ders: Velayet; Bütün İlahi Hükümlerin Güvencesi Olan En Üst Makam

Gadir’in ilk stratejik dersi, velayetin dinin bütün yapısı içindeki benzersiz konumunun anlaşılmasıdır. Velayet diğer hükümlerden biri değildir; İslam’ın temeli, omurgası ve koruyucusudur.

10 Ağustos 2020 tarihli konuşmasında şöyle buyurmuştur:

“Zilhicce’nin ikinci on günü velayet günleridir. Gadir meselesi hakkında rivayette şöyle geçmiştir: ‘Hiçbir şey velayet kadar vurgulanmamıştır.’ Çünkü velayet bütün ilahi hükümlerin güvencesi ve koruyucusudur. Gadir olayı ve o çok önemli hadise bunu göstermektedir.”

İkinci Ders: Gadir; İlahi Bir Lütuf ve Düşmanların Stratejik Umutsuzluğunun Sebebi

Peygamber’in halefinin belirlenmesi yalnızca teşkilatla ilgili bir karar değildi; bu, nübüvvet ve risalet kadar büyük bir nimetti ve güç dengelerini hak cephesinin lehine değiştirerek inkârcıları umutsuzluğa sürükledi.

7 Eylül 2018 tarihli konuşmasında şöyle denilmektedir:

“Gerçekten Gadir ve Müminlerin Emiri’nin ümmetin velisi ve Peygamber’in halefi olarak tanıtılması Allah’ın büyük nimetlerinden biridir. Nasıl ki peygamberlik ve risalet ilahi bir nimet ise, Emirü’l-Müminin’in velayeti de büyük bir nimet ve büyük bir ilahi lütuftur… Kur’an’da velayet meselesi bir yerde kâfirlerin ümitsizliğine sebep olarak tanıtılmıştır: ‘Bugün inkâr edenler sizin dininizden ümitlerini kestiler.’ Velayetin ilan edildiği gün, Kur’an’ın açık ifadesiyle kâfirlerin ümide kapılmasının sona erdiği gündür.”

Üçüncü Ders: Gadir; Kural ve Ölçü Koymak ve Saltanat Düzenini Reddetmek

Gadir’in en temel boyutu, insan toplumlarının yönetimi için kalıcı bir model oluşturması ve zorbalığa, aristokrasiye, şahsi çıkarlara ve imtiyazcılığa dayalı bütün iktidar modellerini reddetmesidir.

30 Eylül 2016 tarihli ayrıntılı konuşmasının ilk bölümünde şöyle açıklanmıştır:

“Bazı rivayetlerde Gadir Bayramı’nın ‘Allah’ın En Büyük Bayramı’ olarak adlandırılmasının sebebi nedir? Kur’an’da öyle ayetler vardır ki, Gadir dışında başka bir olaya uygulanamaz. ‘Bugün inkâr edenler dininizden ümitlerini kestiler… Bugün dininizi sizin için kemale erdirdim…’ ayeti ancak Gadir gibi büyük bir olayla açıklanabilir.

Düşmanları umutsuzluğa düşüren şey neydi? Namaz mı, zekât mı, cihat mı? Hayır. Bu ifade hiçbir fer’i hüküm hakkında kullanılmamıştır. O halde burada söz konusu olan şey İslam toplumunun liderliği, yönetim sistemi ve imamet meselesidir.

Evet, insanlar bu ilkeden sapabilirler; nitekim saptılar. Emeviler ve Abbasiler uzun yıllar hilafet ve imamet adı altında saltanat kurdular. Ancak bu durum Gadir’in felsefesine zarar vermez. Çünkü Gadir’in özü bir şahsın atanması değil, bir ölçü ve kuralın belirlenmesidir.

İnsanlık tarih boyunca birçok yönetim biçimi yaşamıştır. İslam ise bu güç ve iktidar modellerini kabul etmez; imameti kabul eder.

Gadir’de şu ilke konulmuştur: İslam toplumunda monarşik yönetim yoktur, şahsi yönetim yoktur, servet ve zorbalığa dayalı yönetim yoktur, aristokratik yönetim yoktur, halka karşı kibirli yönetim yoktur, ayrıcalıkçılık ve aşırı menfaatçilik yoktur, şehvet ve çıkar üzerine kurulu yönetim yoktur.

Bu ilke ortaya konulduğunda, ‘Bugün inkâr edenler dininizden ümitlerini kestiler’ ayetinin anlamı ortaya çıkar. Çünkü dinin yönünü değiştirebilmek için önce onun yönetim çekirdeğini değiştirmek gerekir. Evet, uygulamada sapmalar oldu; ancak onlar kuralı değiştiremediler.”

Dördüncü Ders: İmametin Tebliği Neden 23 Yıllık Risaletle Eşdeğer Görülmüştür?

Gadir’in bir diğer dersi, Tebliğ Ayeti’ndeki sert ilahi üslubun açıklanmasıdır. Neden imametin ve toplum yönetiminin açıklanmaması, peygamberliğin bütün çabalarının boşa gitmesiyle eş tutulmuştur?

Aynı konuşmanın devamında şöyle buyurulmaktadır:

“‘Ey Peygamber! Rabbinden sana indirileni tebliğ et; eğer bunu yapmazsan O’nun risaletini yerine getirmemiş olursun’ ayetinin anlamı burada ortaya çıkmaktadır.

Peygamber 23 yıl boyunca mücadele etmiş, Mekke ve Medine’de çile çekmiş, savaşlar vermiş, fedakârlıklar göstermiştir. Nasıl olur da bir mesele tebliğ edilmezse bütün bu emekler yok sayılır?

Bu, birkaç fer’i hüküm olamaz. Bundan çok daha büyük bir meseledir. O da imamettir. İlk imam kimdir? Bizzat Peygamber’in kendisidir. Sonra da Ali bin Ebu Talib ve diğer imamlar gelir.”

Beşinci Ders: Kur’ani Değerlerin Doğal Sonucu Olarak İmamet Modeli

Bu değer merkezli derslerin sonuncusu, bütün İslam dünyasındaki düşünürleri ve aydınları Kur’an’ın ölçülerine göre hüküm vermeye davet etmektedir. Çünkü toplumun yönetimi konusunda Kur’ani değerler esas alındığında ulaşılan sonuç, İmam Ali’nin imamet modeli dışında başka bir şey olmayacaktır.

Konuşmanın sonunda şöyle denilmektedir:

“Bugün İslam dünyasında Kur’an’a ve Kur’an’ın insan toplumlarının hayatı için belirlediği ölçülere başvuran herkes, Emirü’l-Müminin’in imameti sonucundan başka bir sonuca ulaşamaz.

Bu bizim iddiamızdır ve bunu ispatlayabiliriz. İslam dünyasındaki aydınlar, düşünürler ve farklı inançlarla yetişmiş insanlar, eğer Kur’an’ı ve onun toplumsal hayat için ortaya koyduğu değerleri ölçü kabul ederlerse, İslam toplumlarını yönetecek kişinin Ali bin Ebu Talib gibi biri olması gerektiği sonucuna varacaklardır. Yol budur; yol imamettir. İşte Gadir’in mesajı budur.”

Not: bu analiz snn.ir sitesinden alınarak tercüme edilmiştir. (Rasthaber)