İngiliz dış istihbarat teşkilatı MI6’nın 2025 yılında görevden ayrılan bir önceki Başkanı Richard Moore, Çin ve Rusya’nın uluslararası sistemle mücadelesini anlattı.

Welayet News - WSJ Events YouTube kanalındaki konuşmasında Ukrayna meselesini, “Rusya'nın Çin tarafından desteklenerek Batı'ya meydan okuması” olarak değerlendiren Moore, şöyle konuştu:

“Bu, İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana uluslararası düzene karşı yapılmış en açık meydan okumadır. Putin'in başarılı olmasını engellemeliyiz. Kendisi Çin tarafından sonuna kadar destekleniyor. Çin olmasaydı Rusya kaybederdi. Bu kadar basit. Dolayısıyla, Rusya ve Çin'e karşı geri adım attırmak istiyorsanız, en acil meselenin Ukrayna olduğunu söylerim.”

Ukrayna meselesinin çok kritik olduğunu vurgulayan Moore, Batı’nın kaybetme lüksünün olmadığını anlattı:

“Odaklanmaya ihtiyacınız var. Çünkü asıl mesele bu. Eğer oradaki irade sınavını kaybedersek bunun hem Putin'e hem de Çin lideri Şi Cinping'e vereceği mesaj konusunda gerçekten endişelenmeniz gerekir. Eğer işin sonunu getiremezsek Şi Cinping bundan sonuçlar çıkaracaktır.”

Avrupa Çin’e Kayar mı?

Eski MI6 Başkanı, “Başkan Trump’ın işleri altüst etmesiyle birlikte Avrupa’nın Çin’e doğru yönelmesinin kaçınılmaz olduğunu söyleyenler var. Bu konuda ne düşünüyorsunuz?” sorusunu ise şöyle yanıtladı:

“Bence NATO, tarihteki en başarılı ittifaktır. Beslenmeli ve değer verilmelidir. Bunun Amerika Birleşik Devletleri ve diğer tüm müttefiklerin büyük yararına olduğunu düşünüyorum. Bu konuldaki yorumum budur. NATO’ya sahip çıkalım. Bahsettiğiniz senaryonun gerçekleşme ihtimaliniyse hiçbir şekilde olası görmüyorum. Ancak elbette Çin çok büyük bir güç, onu görmezden gelemezsiniz ve hepimiz Çin ile ticaret yapıyoruz.”

Çin’deki Sistem Rusya’da Yok

Moore konuşmasında Rusya ve Çin arasında bir kıyaslama yaparak Çin’in daha sistem merkezli olduğunu, Rusya’nın ise Putin’in dizginlerini elinde tuttuğu güç odaklarından oluştuğunu şu sözlerle ifade etti:

“Şi Cinping belki de Mao'dan bu yana en güçlü Çinli lider ama orada bir yapı var. Komünist Parti'nin bir yapısının ve kurumsal bir temelinin olduğu Çin'in aksine Putin'in Rusyası’nda ise pek bir yapı yok. Birbiriyle rekabet eden güç merkezleri var ve Putin bu güç merkezlerini birbirine karşı oynatıyor. Ondan görevi devralacak kim olursa olsun, iktidarda kalabilmek için bu dönen tabakları dengede tutma işine hızla ayak uydurmak zorunda kalacak.”