Trump’ın İran’a yönelik açıklamalarında savaş diline geri dönmesi, Washington-Tahran hattında gerilimi yeniden yükseltirken ateşkes sürecinin geleceğine dair belirsizlikleri artırdı.

Welayet News  - ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın Amerikan “çözüm önerisine” verdiği ve kendisini “memnun etmeyen” yanıtın ertesi günü ile İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu ile yaptığı görüşmenin ardından İran'a karşı savaş dilini yeniden kullandı.

Trump, İran'la bir aydır devam eden ateşkesin "yoğun bakımda" olduğunu belirterek, Hürmüz Boğazı'nı zorla açmak için "Özgürlük Projesi"ni daha geniş kapsamda yeniden başlatma tehdidinde bulundu.

Tahran ise her türlü saldırıya güçlü ve kararlı şekilde yanıt vermeye hazır olduğunu vurguladı.

Yeni tırmanışın riskleri: Açık savaş ve enerji krizi

El-Ahbar’a göre, Trump'ın bu seçeneğe dönüş sinyalinin, ateşkesten önce var olan soruları yeniden gündeme getiriyor. Askeri güçle İran'ı tavize zorlamanın ufkunun tıkalı olduğu, özellikle uzun vadeli bir enerji krizinin ufukta göründüğü ve petrol fiyatlarının daha da yükselmesinin beklendiği bir ortamda bu tehditler geliyor. New York Times gazetesi, Trump'ın tırmanıcı dilini bu krizin belirtileriyle ilişkilendirdi.

Ayrıca, İran'a karşı herhangi bir yeni tırmanışın, körfezin iki yakasında yangınlara yol açacak açık bir savaşa sürüklenme riski taşıdığı belirtildi.

Bu senaryo, Trump'ı ateşkesten önce İran'ın enerji altyapısını vurma tehdidini uygulamaktan alıkoyan faktördü; zira İran, ABD çıkarları ve şirketleriyle bağlantılı körfez ülkelerinin enerji altyapısına misilleme yapmakla tehdit etmişti.

Suudi Arabistan'ın olası rolü ve bölgesel temaslar

Bu bağlamda İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile Suudi mevkidaşı Faysal bin Ferhan arasında dün gerçekleşen telefon görüşmesine dikkat çekildi. Bu, son günlerde iki bakan arasında yapılan birkaç görüşmeden biri.

Amerika kaynaklı haberler, Suudi Arabistan'ın ilk "Özgürlük Projesi"ni boşa çıkaran bir rol oynadığını, Krallığın projenin uygulanması için hava üslerini kullanmayı reddettiğini aktarıyor.

Netanyahu'nun parmağı: Trump'ı yeni bir tırmanışa çekme çabası

Gazeteye göre, en önemli soru şu: Netanyahu, İran'ın yanıtını aldıktan sonra Trump'la yaptığı görüşmede, Amerikan kamuoyunun arzusunun aksine onu yeni bir tırmanış turuna çekmeyi başardı mı?

Özellikle İsrail ateşkese sürekli karşı çıkmakta ve İran'a karşı savaşın yeniden başlatılması çağrısı yapmakta. Şimdilik Amerikan açıklamalarının umut verici görünmediği kaydedildi. Trump, İran'ın yanıtını "tamamen kabul edilemez" bulduğunu, "hiç hoşuma gitmedi" dediğini ve yanıtı "çöp" olarak nitelendirerek okumayı bile tamamlamadığını söyledi.

Trump'ın askeri seçeneğe eğilimi ama Çin ziyaretine kadar bekleyiş

Fox News'e verdiği telefon röportajında "Özgürlük Projesi"ni daha geniş kapsamda yeniden başlatma sinyali veren Trump, henüz bu konuda karar vermediğini açıkladı.

Axios sitesinin Amerikalı yetkililere dayandırdığı habere göre, Trump ulusal güvenlik ekibiyle yaptığı toplantıda "İran'a karşı baskıyı artırmak ve nükleer programda taviz koparmak için askeri bir harekâta" daha sıcak bakıyor. Ancak yetkililer, başkanın cuma günü Çin ziyaretinden dönmeden "İran'a karşı askeri harekât emri vermeyeceğini" düşünüyor.

İran'dan sert yanıt: "Tüm seçeneklere hazırız"

İran cephesinde Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, Trump'ın tehditlerine yanıt vererek "Tüm seçeneklere hazırız ve düşmanı şaşırtacağız" dedi.

Galibaf, "Silahlı kuvvetlerimiz her türlü saldırıya güçlü ve kararlı şekilde yanıt vermeye hazırdır." vurgusu yaparken, "Yanlış strateji ve kararlar her zaman yanlış sonuçlara yol açar, bunu tüm dünya anlamıştır." ifadelerini kullandı.

İran Devrim Lideri’nin danışmanı Muhammed Muhbir, "İran'ın Hürmüz Boğazı üzerinde tam kontrole sahip olduğunu" belirterek, Trump'ın tehditlerinin gerçeğe dönüştürülemeyecek siyasi temennilerden ibaret olduğunu söyledi.

Muhbir ayrıca, "ABD'nin Hürmüz Boğazı'nı zorla açamayacağını" çünkü bu stratejik geçidin İran'ın nüfuz ve kontrol alanı içinde olduğunu belirtti.

Netanyahu'dan "rejim değişikliği" vurgusu

Savaş dilinin yükseldiği her zamanki gibi, Netanyahu da devreye girdi. Amerikan CBS News'e verdiği röportajda "İran'la savaşın henüz bitmediğini, büyük başarılara rağmen savaşın devam ettiğini" söyledi.

Netanyahu, "İran rejiminin devrilmesi garanti olmasa da mümkündür ve değişimin zamanı öngörülemez." dedi.

"İran rejimi düşerse bunun Hizbullah, Hamas ve belki Husiler için de son anlamına geleceği" iddiasında bulundu.(YDH)