Tahran’ın yeni nesil askeri sinyal kesici sistemlerini kullanarak, Washington’ın "rejim değişikliği" ajandasında kritik rol oynayan Starlink uydularını felç ettiği belirtiliyor. Buna göre İran, protestoların ülkeyi istikrarsızlaştırmak amacıyla körüklenmemesi için devreye soktuğu internet kesintisi sırasında Starlink üzerinden bağlantıyı da engelledi. Uzmanlar, bunun bir ilk olabileceğini belirtiyor.

Welayet News  - ABD'li milyarder Elon Musk'ın yıllardır "engellenemez" ve "sansürlenemez" olarak pazarlanan Starlink uydu internet sistemi, İran’ın "dijital savunma duvarlarına" çarpmış görünüyor. Uzmanlara göre, ABD’nin İran’daki protestoları körüklemek ve sahadaki gruplar arası iletişimi sağlamak amacıyla devreye soktuğu "uzaydan internet" hamlesi, gelişmiş elektronik harp yöntemleriyle ilk kez bu ölçekte etkisiz hale getirildi.

Starlink nasıl çalışıyor?
Starlink, geleneksel fiber optik kablolara veya yerel baz istasyonlarına ihtiyaç duymadan, Alçak Dünya Yörüngesi’nde (LEO) bulunan binlerce küçük uydudan oluşan bir ağ üzerinden internet sağlıyor. Sistemin çalışma prensibi, yeryüzündeki bir kullanıcının terminalinin (çanak anten), tepesindeki bir uyduya radyo dalgaları aracılığıyla sinyal göndermesine dayanıyor. Veriler, dijital birimler halinde parçalanarak uzaya iletiliyor ve oradan tekrar yeryüzündeki bir yer istasyonuna aktarılıyor. Uydu sayısı arttıkça frekans sayısı da arttığı için Starlink'in sağladığı interneti kesmek zorlaşıyor.

ABD yönetiminin, İran hükümetinin karasal interneti kesme kabiliyetini aşmak için bu "uzay köprüsünü" tekno-politik bir silah olarak kullanma niyeti de sır değil. Uzmanlar, İran'da Starlink kullanımının yasak olmasına rağmen yıllar içinde ülkeye yasadışı yollardan onbinlerce terminalin sokulduğunu düşünüyor. Bu terminallerin büyük kısmının "iş insanlarının elinde olduğu" ancak 15 günü aşkın süredir devam eden isyan sırasında video ve fotoğraf paylaşmak için de kullanıldığı belirtiliyor.

Starlink kesintisi hızla yüzde 30'dan yüzde 80'e yükseldi

Öte yandan, İran yönetiminin 8 Ocak perşembe günü yerel saatle 08:30 sularında devreye soktuğu internet kesintisi 80 saati aşkın süredir devam ederken, Starlink üzerinden bağlantılar da ciddi ölçüde geriledi. 

SpaceX, 9 OCak cuma günü İran'da Starlink uydu internetini "sınırlı bir süreliğine" ücretsiz olarak aktif hale getirdiğini duyurmuştu. Iran Wire'ın haberindeyse, "İran içinde on binlerce Starlink terminalinin çalıştığı yönündeki haberlere rağmen, kesinti, uydu bağlantılarını da etkiledi" denildi; Starlink'in trafiğinin başlangıçta yaklaşık yüzde 30'unun kesintiye uğradığı, ancak bu oranın saatler içinde hızla yüzde 80'in üzerine çıktığı belirtildi.

Forbes: Bunu daha önce görmemiştik

Amerikan dergisi Forbes'un ilgili haberinde de "Bunu daha önce görmemiştik. İran'ın dijital karartma operasyonu kapsamında, Starlink'e erişimi engellemek için askeri sinyal bozucu cihazlar konuşlandırıldı. Bu, protestocular ve rejim karşıtı aktivistler için, yerel internet bağlantıları kesildiğinde B planı açısından oyun değiştirici bir gelişme" denildi.

İsrail basını: İran, GPS sinyallerini bozuyor

Times of Israel, "İran'da şu an yasadışı olmasına rağmen geçmişe kıyasla çok daha fazla Starlink alıcısı konuşlandırıldığını" ileri sürdü. Haberde, Starlink terminallerinin uyduları bulmak ve bağlantı kurmak için GPS kullandığı hatırlatılarak "İran, haziranda İsrail ile 12 gün süren savaştan bu yana GPS sinyallerini bozuyor" denildi.

'Yerli olarak geliştirilmediyse bile büyük olasılıkla Rusya veya Çin verdi'

Dijital haklar ve güvenlik uzmanı, Miaan Group Direktörü Amir Rashidi de Iran Wire ile söyleşisinde "Starlink terminallerinin İran'da fiziksel olarak çalışsa bile verilerin iletilemediğini" vurguladı. Rashidi, İran çapında protestolar başladığında Starlink uydularını hedef alan askeri düzeyde sinyal bozma (jammer) yöntemlerinin tespit edildiğini söyledi. 

'20 yıldır ilk kez görüyorum'

Askeri jammerlar tarafından gerçekleştirilen bu tür bir parazitlenmeyi 20 yıllık internet erişimi araştırmacılığı kariyerinde daha önce hiç görmediğini söyleyen Rashidi, "söz konusu teknolojinin son derece gelişmiş ve askeri düzeyde olduğunu" belirtti. "İran hükümetinin GPS sinyal bozmanın ötesinde bir şeyler yaptığına inanıyorum" diyen Rashidi, uydu televizyon alıcılarını bozmak için mobil bir sinyal bozucu kullanılıyor olabileceğini öne sürdü. İran çapındaki Starlink erişiminde yaşanan kesintinin yer yer farklılık gösterdiğini, protestoların yoğunlaştığı bölgelerde "veri paketlerinde yüzde 80'e varan bir kayıp olduğunu" belirtti.

Rusya ve Çin'le elektronik harp işbirliği mi?

Rashidi, bu teknolojinin "yerli olarak geliştirilmemişse bile büyük olasılıkla Rusya veya Çin tarafından sağlandığı" yorumu da yaptı. 

İran’ın Starlink kuşatmasını yarma başarısının arkasında Rusya ve Çin’den gelen teknoloji transferinin yattığı iddiası dikkat çekiyor. 

İddialardan biri, Rusya’nın Ukrayna sahasında Starlink sinyallerini bastırmak için geliştirdiği "Tobol" ve "Tirada" gibi elektronik harp sistemlerinin türevlerinin İran’a aktarıldığı yönünde. Bu askeri sinyal kesiciler, Starlink uydularının kullandığı belirli frekans aralıklarını "gürültü" ile doldurarak alıcı ve verici arasındaki iletişimi imkansız kılıyor. 

Bir diğer iddia da, Çin’in ise "veri paketlerini" tanıyıp engelleyen gelişmiş DPI (Derin Paket İnceleme) teknolojilerini uydu sistemlerine uyarlayarak İran’a sunduğu yönünde.
Starlink’in "dokunulmazlık" efsanesinin Tahran sokaklarında çökmüş görünmesi, "Pentagon destekli Silikon Vadisi teknolojilerine karşı stratejik bir zafer" olarak yorumlandı.

Thecradleturkiye